زنان در شاهنامه
فرانک (مادر فریدون)
در شاهنامه، فرانک مادر فریدون و همسر آبتین است.
او با همسرش در دهکدهای با کشاورزی میزیستند.همسرش آبتین به دست ضحاک کشته شده بود و ضحاک با خوابی که دیده بود در جستجوی فریدون بود.فرانک با فرزند به کوه دشت گریخت.فرزندش را به دشتبانی سپرد تا از آزار ضحاک در امان بماند.چندی پس از آن باز کودک را از دشتبان گرفت تا جانش را در امان دارد وبا فرزندش در کوه البرز به پیرمرد پارسایی پناه برد تا فریدون بالید و بزرگ شد.
فریگیس (فرنگیس در تصحیحات قدیمتر) نام دختر افراسیاب و همسر سیاوش و مادر کیخسرو است.
آرزو زن سلم است.
فریدون شاه پیشدادی ایران که سه پسر داشت، سه دختر شاه یمن را برای پسرانش به زنی گرفت. از میان این سه دختر آرزو که بزرگتر بود زن سلم اولین پسر فریدون شد.
ملکه آزرمی دخت، آزرم، آزرمی، (۶۳۰م یا ۶۳۱م، ؟) (به معنی دختر پیر نشدنی) شاهنشاه زن ایرانی و سی و دومین شاهنشاه ساسانی، دختر پرويز پسر هرمز پسر انوشيروان ملقبهٔ به عادله كه پس از خواهر خويش پوراندخت لشكريان او را در تیسفون بپادشاهی برداشتند. فرمانرواى خراسان، سپهبد فرخهرمز که يکى از مدعيان جدى سلطنت بود، ملکه را به همسرى خواست. در حالی که آزرمىدخت علناً وعدهى ازدواج به او داد، در نهان تدارک قتلش را ديد (بنا به فرهنگ معین چون "چون آزرمیدخت نمیتوانست علنا مخالفت کند"). رستم، پسر فرخهرمزد، به خونخواهى پدرش لشکر به پايتخت کشيد و پس از سرنگونی آزرمىدخت، ملکهٔ ساسانی را نابينا کرد. آزرمی دخت چهار ماه پادشاهی کرد. از کیفیت وفات این ملکه اطلاعی در دست نیست.
آذر میدخت (با "ذ") غلط نگارشی است
اَرنَواز در اوستایی اَرِنَوَک يکی از دو دختر یا خواهر جمشید، پادشاه افسانهای در داستانهای شاهنامه، است که در ابتدا به همسری ضحاک درآمد و پس از پيروزی فریدون بر ضحاک، همسر فریدون شد. نام خواهر ارنواز شهرناز است.
در نسخهٔ چاپ مسکو او دختر جمشید است اما در بعضی از تصحیحات جدید شاهنامه چون تصحیح جیحونی خواهر جمشید شمرده شدهاست. بنا بر دانشنامهٔ بریتانیکا: درغرر الاسفار ثعالبی دختر جمشید است. اما در یکی از نسخههای قدیمتر شاهنامه در بریتیش میوزیم دوبار از او تحت عنوان خواهر جمشید یاد شده است در مجمل التواریخ و القصص (که ظاهراً منبع آن گزارهاش شاهنامه است) هم او خواهر جمشید است.
اَرنَواز در اوستایی اَرِنَوَک يکی از دو دختر یا خواهر جمشید، پادشاه افسانهای در داستانهای شاهنامه، است که در ابتدا به همسری ضحاک درآمد و پس از پيروزی فریدون بر ضحاک، همسر فریدون شد. نام خواهر ارنواز شهرناز است.
در نسخهٔ چاپ مسکو او دختر جمشید است اما در بعضی از تصحیحات جدید شاهنامه چون تصحیح جیحونی خواهر جمشید شمرده شدهاست. بنا بر دانشنامهٔ بریتانیکا: درغرر الاسفار ثعالبی دختر جمشید است. اما در یکی از نسخههای قدیمتر شاهنامه در بریتیش میوزیم دوبار از او تحت عنوان خواهر جمشید یاد شده است در مجمل التواریخ و القصص (که ظاهراً منبع آن گزارهاش شاهنامه است) هم او خواهر جمشید است.
ملکه بوراندخت (بوران به معنی سرخ و گلگون) شاهنشاه زن ایرانی و سی امین شاهنشاه ساسانی در سال ۶۳۰ ميلادی، دختر پرويز پسر هرمز پسر انوشيروان که پس از قتل شهریار و پیش از آزرمیدخت بر تخت سلطنت نشست و پادشاهی او هیجده ماه بوده است.