تاریخ تحلیلی صدر اسلام

تاریخ تحلیلی صدر اسلام 

علم به وقایع و حوادث و اوضاع و احوال انسانها در گذشته ، در مقابل اوضاع و احوالى که در زمان حال وجود دارد. هر وضع و حالتى و هر واقعه و حادثه اى تا به زمان حال ، یعنى زمانى که درباره اش قضاوت مى شود تعلق دارد، ((حادثه روز)) و ((جریان روز)) است و ثبت چنین وقایعى از قبیل ((روزنامه )) است . اما همین که زمانش منقضى شد و به گذشته تعلق یافت جزء تاریخ مى گردد و به تاریخ تعلق دارد. پس علم تاریخ در این معنى ، یعنى علم وقایع و حوادث سپرى شده و اوضاع و احوال گذشتگان . زندگى نامه ها، فتح نامه ها، سیره ها که در میان همه ملل تاءلیف شده و مى شود از این مقوله است .

علم تاریخ در این معنى ، اولا جزئى یعنى علم به یک سلسله امور شخصى و فردى است نه علم به کلیات و یک سلسله قواعد و ضوابط و روابط، ثانیا یک علم ((نقلى )) است نه عقلى ، ثالثا علم به ((بودن ))ها است نه علم به ((شدن ))ها، رابعا به گذشته تعلق دارد نه به حاضر. ما این نوع تاریخ را ((تاریخ نقلى )) اصطلاح مى کنیم .

ادامه نوشته

چرا پیامبر خدا آن همه زن داشته؟

هر وقت به پیامبر ما اهانت کردند، ماجرای تعدد زوجات ایشان را هم وسط کشیدند. و تنها چیزی که باعث می شود حرفشان نزد برخی خریدار داشته باشد، جهل است و بس. جهل ما به تاریخ.
نمی‎خواهی یک بار هم که شده کمتر از ۱۰ دقیقه وقت بگذاری و این مسأله را برای خودت حل کنی؟ فقط ۱۰ دقیقه!
این متن، ترجمه تفسیر المیزان (علامه طباطبایی ره)، ج ۴ صفحه ۳۰۷ تا ۳۱۱ می باشد که پیرامون تعدد زوجات پیامبر اسلام بحث می کند. متن، عیناً و بدون هیچ حذفی آورده شده است. قطعا بحث در این مورد بیشتر از بحثی است که علامه به آن پرداخته اند و سؤالات بیشتری دارد که مراجعه آن با خودتان.
التماس دعا

ادامه نوشته

فلسفه اخلاق

از دیرباز انسان با باورهای اخلاقی زیسته و زندگی اجتماعی خود را براساس گزاره های اخلاقی بنا نهاده است. بشریت همواره می دانسته كه؛ «راست گویی خوب است»، انسان باید راست بگوید»، «انسان نباید در امانت خیانت كند»، و... . ولی پرسش های دیگری نیز وجود دارند كه نمی توان برای آن ها پاسخ روشنی در علم اخلاق مرسوم جستجو كرد. پرسش هایی از قبیل این كه: این گزاره ها از كجا آمده اند، خوبی یعنی چه؟، چه كسی ما را الزام می كند كه راست بگوییم؟، این بایدهای اخلاقی از كجا ناشی می شوند؟، آیا این قضایا كه «راست گویی خوب است»‌ و یا این كه «دروغ گویی بد است»، گزاره های صحیحی هستند؟، صحت آن ها از كجا ثابت می شود؟ و...

ادامه نوشته

رابطه "فلسفه" و "اخلاق "

لازم است قبل از هر چیز به سراغ تعریف اخلاق برویم «اخلاق» جمع «خُلْق» (بر وزن قُفل) و «خُلُق». (بر وزن افق) مى باشد، به گفته «راغب» در کتاب «مفردات»، این دو واژه در اصل به یک ریشه باز مى گردد، خَلْق به معنى هیئت و شکل و صورتى است که انسان با چشم مى بیند و خُلْق به معنى قوا و سجایا و صفات درونى است که با چشم دل دیده مى شود.

ادامه نوشته

نگرشى كلى به فلسفه اخلاق; مسائل، ديدگاهها و .....

مقدمه فلسفه اخلاق رشته‏اى علمى، فلسفى و نوپاست كه در آثار گوناگون اهل‏فن، تعاريف متفاوتى براى آن عرضه گرديده است. در بين آثارى كه نام‏فلسفه اخلاق، (Ethics) بر آن نهاده شده است مى‏توان سه نوع مساله‏متفاوت را يافت: الف- گاهى اين آثار بيانگر ديدگاهى خاص در زمينه مسائل اخلاقى‏است; مثلا، مسائل اخلاقى را از ديدگاه اسلام و يا مسيحيت‏بررسى‏مى‏كند. در اين حال، گزاره‏هايى چون «عدالت‏خواهى خوب است‏»،«دروغگويى بد است‏»، «كمك به مستمندان وظيفه ماست‏» و «سقط جنين ناصواب است‏» بيانگر اين توصيف است. در عين حال، ممكن است ازسوى بعضى از ديدگاههاى فرهنگ غرب، نظرى متناقض با اين گزاره‏هاابراز گردد. هرگزاره اخلاقى را،كه درصددتوصيف اخلاقى يك فعل انسانى،از نظر يك شخص خاص، يك قوم خاص و يا بطور كلى، از يك ديدگاه‏خاص است، اخلاق توصيفى، (Descriptive Ethics) مى‏نامند. براى اثبات‏گزاره‏هاى اين قسم از روشى نقلى استفاده مى‏شود.

ادامه نوشته

بررسى پايه ‏هاى اخلاق و فلسفه(كانت)

(كانت) (1) از فلاسفه بزرگ غرب، بناى اساسى اخلاق را قضاياى اخلاقى پيشينى مى‏داندكه زائيده عقل انسانى مى‏باشد و به هيچ وجه از تجربه و آزمايش نشات نگرفته است‏و به‏طور كلى از نظر «كانت‏» وظيفه اوليه فيلسوف اخلاقى بايد اين باشد كه عناصرپيشينى از معرفت اخلاقى را شناسائى و منشا آنها را پيدا كرده، نشان دهد.مثلا معانى تعهد را نبايد در طبيعت انسان يا در اوضاع و شرائط عالمى كه در آن‏قرار دارد جستجو كرد، بلكه بايد آن را به نحو پيشينى در مفاهيم عقل(عملى)محض جست (2) .

ادامه نوشته

فلسفه اخلاق از منظر استاد مطهرى

يكى از مباحث مهم در عرصه تفكر فلسفى،همانا مبحث فلسفه اخلاق است. اين مبحث‏از مدتها پيش در غرب مطرح بوده و در باب‏مسائل آن تحقيقاتى صورت گرفته است.برخى از مسائل فلسفه اخلاق را مى‏توان درتاريخ تفكر مسلمانان نيز جويا شد. در ايران،نخستين جرقه‏هاى شروع چنين بحثهايى رامى‏توان در آراى مرحوم علامه طباطبايى‏جست. به‏دنبال اين گامهاى نخستين و در سايه‏عنايت و توجه استاد مطهرى، مواد اوليه اين‏سنخ از مباحث، تا حدى فراهم گرديد. بتدريج‏متفكران و محققان ديگرى نيز در اين دياربه‏طور جدى به تحقيق و بررسى در مسائل‏فلسفه اخلاق دست زدند.

ادامه نوشته

چرا گوشت خوک حرام است؟

آیا درست است که خوردن گوشت خوک باعث بی غیرتی می‌شود؟
احکام شرعی از طرف خداوند فرستاده شده و به وسیله پیامبر یا معصومان بیان شده، در آنها مصلحت‌هایی برای انسانها در جهت سعادت و کمال قرار دارد، یا مفاسد واقعی که به خاطر آن ها خداوند نهی کرده است، اگر چه از مصالح و مفاسد واقعی آگاهی کامل نداریم، اما می‌دانیم این امور به حقیقت سعادت انسان بر می‌گردد و ضرورتا در مورد سلامت جسمانی نیست، هرچند می‌تواند در این خصوص هم باشد که مواردی از آن کشف شده و یا به مرور زمان و در اثر پیشرفت دانش بشری کشف خواهد شد.

ادامه نوشته

داستان آدم در قرآن

خدا میگوید که من قراردهندۀ خلیفه در زمین هستم(بقره:30).

فرشتگان اعتراض میکنند و خداوند میگوید که من چیزی میدانم که شما نمیدانید(بقره:30).

خدا، آدم را از خاک خلق میکند، و سپس به او میگوید "باش"، پس "موجود" میشود.(آل عمران:59)

ادامه نوشته

تحقیق درباره معرفی 25 پیامبر الهی که نامشان در قرآن آمده است

 

۱- حضرت آدم ( ع )                                                    Prophet Adam 

لقب : خلیفه الله 

معنای اسم : آفریده شده از سطح زمین

پدرومادر : خداوندمتعال آدم راازخاک آفریدوجان دراودمید

تاریخ ولادت : قبل از هبوط آدم 

مدت عمر : ۹۳۰ سال 

محل هبوط : آن حضرت درکوه صفا وبنابه قول مشهور درکوه سراندیب فرود آمد. 

محل ذفن : نجف اشرف درکشورعراق

تعداد فرزندان : آن حضرت فرزندان زیادی داشت 

مختصری اززندگی نامه : خداوند متعال بعد از اینکه آدم وحوا راآفرید به آنها اجازه داد دربهشت زندگی وازتمامی نعمت های آن استفاده کنند به جزمیوه خاصی که آدم وحوا رااز خوردن آن نهی کرد وفرمود اگربه آن درخت نزدیک شوید واز میوه آن بخورید ازبهشت رانده خواهید شد ولی باوسوسه های شیطان از میوه آن خوردند وخداوند آنها را از بهشت بیرون راند و به زمین فرستاد. آدم و حوا ازعمل خود سخت پشیمان شدند وسال ها به درگاه خداوند متعال گریه و زاری و طلب آمرزش کردند خدای مهربان توبه آنها را پذیرفت واز خطایشان در گذشت .

 

ادامه نوشته

پرتوى از سيره و سيماى سالار شهيدان (عليه السلام)

امام حسين (عليه السلام)

پرتوى از سيره و سيماى سالار شهيدان (عليه السلام)

ميلاد با بركت حضرت ابى عبداللّه الحسين (عليه السلام)، دومين فرزند امام على و فاطمه زهرا (عليهما السلام) بنا بر مشهور، روز سوم شعبان سال چهارم هجرى در مدينه بوده است. پس از ولادت، پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم) نام وى را «حسين گذاشت، آن گاه او را بوسيد و گريست و فرمود: تو را مصيبتى عظيم در پيش است، خداوندا! كشنده او را لعنت كن! آن حضرت به «مصباح الهدى و سفينة النّجاة و سيّد الشّهداء و ابوعبداللّه» معروف است. مسعودى مى نويسد: امام حسين(عليه السلام) مدت هفت سال با رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم) بود و در اين مدت، آن حضرت خود متصدى غذا دادن و علم و ادب آموختن به امام حسين(عليه السلام) بود. شدت علاقه پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم) به امام حسين(عليه السلام) به قدرى بود كه كوچكترين ناراحتى او را نمى توانست تحمّل كند.

ادامه نوشته

پرتوى از سيره و سيماى امام حسن مجتبى (عليه السلام)

امام حسن مجتبى (عليه السلام)

پرتوى از سيره و سيماى امام حسن مجتبى (عليه السلام)

امام حسن(عليه السلام)، اولين فرزند امام على و فاطمه زهرا (عليهما السلام)، در نيمه ماه رمضان سال دوم يا سوم هجرى در شهر مدينه به دنيا آمد و  بعد از شهادت امام على(عليه السلام) شش ماه حكومت كرد و در سال پنجاه هجرى، به وسيله زهرى كه همسرش جعده به دستور معاويه به او خوراند، در 48 سالگى به شهادت رسيد. مزار شريفش در قبرستان بقيع، در كنار سه امام معصوم ديگر، زيارتگاه خيل شيفتگان آن حضرت است. جلال الدين سيوطى در كتاب «تاريخ الخلفاء» مى نويسد: «امام حسن در سال سوم هجرت به دنيا آمد و شبيه ترين شخص به پيامبر اكرم (صلى الله  عليه وآله وسلم) بود، در روز هفتم تولدش، پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) گوسفندى را براى او عقيقه كرد و موى سرش را تراشيد و هم وزن آن را نقره صدقه داد. او يكى از پنج نفر اهل كساء است.

ادامه نوشته

قریش

قریش یکی از مشهورترین و مهم‌ترین قبایل عرب در حجاز بود. بیشتر نسب‌شناسان عقیده دارند که قریش لقب نضر بن کنانه، جد دوازدهم پیامبر گرامی اسلام بوده است؛ از این رو هر طایفه‌ای که نسب‌اش به «نضر بن کنانه» برسد، «قرشی» خوانده می‌شود و از قبیله قریش به شمار می‌آید.

ادامه نوشته

خوارج

در جنگ صفین هنگامی که سپاهیان معاویه به نیرنگی که عمرو عاص طراحی کرده بود، دست زدند و قرآن بر سر نیزه ها بستند و شعار حکمیت قرآن و فریاد های مهر آفرین دیگر سر دادند، گروهی از سپاهیان امام علی علیه السلام، اّن حضرت را با تهدید به قتل مجبور به پذیرش حکمیت کردند.

ادامه نوشته

«انصار»

«انصار» جمع ناصر، از ریشه «نصر» و به معنای یاوران است. در صدر اسلام به ساکنان مسلمان مدینه و اطراف آن، بخصوص افراد دو قبیله اوس و خزرج، انصار گفته می‌شد؛ چرا که آنان به یاری پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و مسلمانان مهاجر مکی و نقاط دیگر پرداخته بودند و در نشر اسلام تاثیر زیادی داشتند.

ادامه نوشته

توحید و توکل

همه اعمال امام سجاد علیه السلام بر اساس توحید و توکل بوده است. در اینجا به قضیه‌ای که تبلور نگاه توحیدی اوست، اشاره می‌شود:

به زهری گفته شد:« زاهد ترین مردم در دنیا کیست؟»
گفت:« علی بن الحسین علیه السلام. چرا که در زمانی که بین او و محمد بن حنفیه در مورد صدقات حضرت علی بن ابیطالب علیه السلام منازعه ای بود، به او گفتند اگر نزد ولید بن عبدالملک بروی، حتماً تو را از شرّ زبان او نجات خواهد داد. و این در حالی بود که ولید دشمن امام و دوست محمد بن حنفیه بود.»
امام فرمود:« وای بر تو! آیا در حرم خدا (مکه) از غیر خدا چیزی بخواهم؟! من از اینکه دنیا را از خداوند، خالق آن، بخواهم، ابا دارم؛ حال چگونه آن را از مخلوقی مثل خودم طلب کنم؟»

ادامه نوشته

حكومت مطلوب از ديدگاه شهيد بهشتي

 گذري كوتاه بر تاريخچه جوامع مختلف در طول قرن ها حاكي از وجود حكومت هر چند به گونه ساده و ابتدايي مي باشد. بررسي انواع حكومت ها، حكومت مطلوب و ملاك های مد نظر مسأله ای است که صاحب نظران زیادی به ارائه بحث درباره آن پرداخته و می پردازند. نوشته حاضر به ارائه برخي از اصولي ترين نظريات شهيد بهشتي در این زمینه مي پردازد.

 

الف) ضرورت حكومت و انواع آن

 انسان ها هميشه به حالت اجتماعي زندگي كرده و همواره فرد يا دسته اي كه اجرا كننده مقررات و حافظ نظامات اجتماعي كه مستلزم حكومت بر آن ها باشد، بوده اند. كوتاهي دوران هرج و مرج نيز نشان  دهنده آن است كه جامعه آن را نپسنديده و حكومت مستبد را به آن ترجيح مي دهند.[1]

  نخستين مطالعات منظم درباره حكومت متعلق به دانشمندان يونان باستان است، كه شامل سه مورد نخستين مي باشد.

ادامه نوشته

پيامبر اکرم (ص ) <2>

مهاجرت به حبشه
در سال پنجم از بعثت يک دسته از اصحاب پيغمبر که عده آنها به 80نفر مي رسيد و تحت آزار و اذيت مشرکان بودند، بر حسب موافقت پيامبر (ص ) به حبشه رفتند. حبشه ، جای امن و آرامی بود و نجاشی حکمروای  آنجا مردی بود مهربان و مسيحي . مسلمانان مي خواستند در آنجا ضمن کسب و کار، خدای را عبادت کنند. اما در آنجا نيز مسلمانها از آزار مردم مکه در امان نبودند. مکي ها از نجاشی خواستند مسلمانان را به مکه برگرداند و برای اينکه پادشاه حبشه را به سوی خود جلب کنند هديه هايی هم برای وی فرستادند. اما پادشاه حبشه گفت : اينها از تمام سرزمينها، سرزمين مرا برگزيده اند. من بايد تحقيق کنم ، تا بدانم چه مي گويند و شکايت آنها و علت آن چيست ؟

ادامه نوشته

پیامبر اکرم (ص) <1>

پيامبر

بيش از هزار و چهار صد سال پيش در روز 17 ربيع الاول ( برابر 25آوريل 570 ميلادی ) کودکی در شهر مکه چشم به جهان گشود. پدرش عبد الله در بازگشت از شام در شهر يثرب ( مدينه ) چشم از جهان فروبست و به ديدار کودکش ( محمد ) نايل نشد. زن عبد الله ، مادر " محمد " آمنه دختر وهب بن عبد مناف بود. برابر رسم خانواده های بزرگ مکه " آمنه " پسر عزيزش ، محمد را به دايه ای به نام حليمه سپرد تا در بيابان گسترده و پاک و دور از آلودگيهای شهر پرورش يابد .

ادامه نوشته

اعترافات شیطان

مقدمه

شیطان در طی اعترافاتی که در محضر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله داشته بیست و دو گروه از امت آنحضرت را بیان داشته که از دست کارها و افکار و عقاید آنها همواره در رنج و عذاب بوده است که در این نوشتار فهرست وار به آنها اشاره می‌شود.

ادامه نوشته

اعجاز در هماهنگی قرآن

مقدمه
بر همگان آشکار است که قرآن در طول بیست و سه سال در شرایط مختلف و حالات متعدد بر پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله نازل گردیده یعنی زمانی در جواب سوالی سوره یا آیه‌ای نازل می‌شد و گاهی در بیان حکمی از احکام الهی و زمانی برای حل مشکلی و همین طور موارد متعدد، که یک آیه یا چندین آیه و بعضا سوره‌ای کامل نازل می‌گردید و اینگونه نبوده که مانند تورات، قرآن یکجا بصورت یک کتاب به پیامبر اکرم نازل گردد.

ادامه نوشته